Câu hỏi: Cần hiểu câu Sáng-thế Ký 4:7 như thế nào? Tôi đã nghe nhiều cách giải nghĩa khác nhau về câu này.
Vì có nhiều cách giải thích cho từng phần của câu này, tôi sẽ cố gắng đưa ra một cái nhìn tổng quan.
1. "Nếu ngươi làm điều đúng đắn (hoặc làm tốt)..." (nghĩa đen)
a) Hầu hết mọi người hiểu điều này có nghĩa là thái độ của Ca-in trở nên tốt hơn và, nói chung, ông cư xử đúng đắn trước mặt Đức Chúa Trời.
b) Tuy nhiên, một số nhà giải kinh muốn ám chỉ cụ thể đến việc dâng một tế lễ đẹp lòng Chúa (xem các câu 1–5) hoặc việc kiên nhẫn chịu đựng sự quở trách (do tế lễ của mình không được chấp nhận).
2. “Sự ngẩng mặt lên” (nghĩa đen). Dựa trên Gióp 11:15, điều này thường được hiểu là Ca-in có thể tự do ngẩng mặt lên nhìn Đức Chúa Trời vì ông có lương tâm trong sạch.
3. “Còn nếu ngươi không làm điều đúng đắn (hoặc không làm tốt)”
a) Theo điểm 1a), phần này của câu thường được hiểu là Đức Chúa Trời đang cảnh báo Ca-in đừng khăng khăng giữ lấy bản tính xấu xa hay phạm những hành động ác.
b) Tuy nhiên, theo điểm 1b), một số nhà giải kinh tin rằng cần phải xem đây là một lời cảnh báo đặc biệt: “Và nếu ngươi không chịu đựng được sự thất bại/trở ngại vừa qua” hoặc: “Nếu ngươi không dâng tế lễ đúng cách”.
4. “Thì tội lỗi rình rập ngay cửa”
a) Ở đây, tội lỗi thường được xem là một thế lực xấu xa đang chực chờ ngay cửa lòng. Vì từ "tội lỗi" (trong tiếng Hê-bơ-rơ) thuộc giống cái, nhưng động từ "nằm/rình rập" (tiếng Hê-bơ-rơ: *robez*) lại ở dạng phân từ giống đực, nên hình ảnh một con thú dữ—chẳng hạn như sư tử (xem cùng động từ *rabaz* - "nằm xuống" trong Sáng-thế Ký 49:9; so sánh với 1 Phi-e-rơ 5:8), hoặc cũng có thể là con rắn (Sáng-thế Ký 3) hay một con quỷ (trong tiếng Akkad, một ngôn ngữ có liên quan đến tiếng Hê-bơ-rơ, từ *rabişum* có nghĩa là "con quỷ")—thường được đưa ra để giải thích cho việc sử dụng dạng giống đực này. Nhân tiện, việc sử dụng dạng động từ giống đực đi kèm với danh từ giống cái không phải là điều hiếm gặp trong tiếng Hê-bơ-rơ. Điều này được chấp nhận về mặt ngữ pháp, như có thể thấy qua từ *Kohelet* (nghĩa là "người rao giảng" hoặc "truyền đạo") – một từ giống cái trong tiếng Hê-bơ-rơ nhưng luôn đi kèm với dạng động từ giống đực; tương tự như trong Sáng-thế Ký 13:6: "đất không thể chứa nổi"; Ê-sai 66:8: "Có đất nào... được sinh ra chăng?" (v.v.).
b) Những người khác (như J.N. Darby, W. Kelly, F.W. Grant và các nhà chú giải Kinh Thánh) lại nhìn nhận đây—giống như trong phần chú thích của bản dịch EÜ—là hình ảnh về "của lễ chuộc tội"; trong tiếng Hê-bơ-rơ, từ chỉ của lễ này cũng chính là từ chỉ "tội lỗi" (*hattat*). Theo đó, ý nghĩa ở đây là: ngay cả khi Ca-in không làm điều thiện, Đức Chúa Trời trong lòng thương xót vẫn chuẩn bị sẵn một của lễ chuộc tội—một sự ám chỉ đến công việc của Chúa.
5) “Nó sẽ hướng về ngươi, nhưng ngươi sẽ cai trị nó.”
a) Vì các đại từ trong câu này mang giống đực, nên nhiều người coi đây là sự phục tùng của người em (có đức tin) đối với quyền trưởng nam của người anh (không có đức tin)—quyền lợi vẫn còn đó bất chấp tội lỗi của người anh; điều này tương tự như sự phục tùng của người nữ đối với người nam, vốn được diễn tả bằng cùng những từ ngữ này trong chương 3, câu 16 sau sự Sa ngã.
b) Tuy nhiên, những người khác lại muốn tiếp nối ý tưởng của câu trước đó và do đó dịch (một cách sai lệch về ngữ pháp!) theo nghĩa sau: “Sự ham muốn của nó (tức là tội lỗi) sẽ hướng về ngươi, nhưng ngươi sẽ cai trị nó (tức là tội lỗi).”
Tôi chỉ mới có thể trình bày sơ lược một số cách giải thích khác nhau ở đây. Nhưng bạn có thể thấy các ý kiến về câu Kinh Thánh này đa dạng đến mức nào.
Quan điểm của tôi phù hợp với những cách giải thích được nêu ở mục a). Tôi xin giải thích ngắn gọn lý do.
Các quan điểm nêu ở mục 1b) đối với tôi có vẻ quá cụ thể và gượng ép để có thể coi là những cách giải thích duy nhất, mặc dù chúng chắc chắn có thể được bao hàm trong khái niệm tổng quát hơn về lối sống đúng đắn trước mặt Đức Chúa Trời (như ở mục 1a).
Điều tương tự cũng áp dụng cho các cách giải thích được nêu ở mục 3b). Liên quan đến điểm 4a), cần nói thêm rằng khái niệm coi tội lỗi như một loài vật không thực sự cần thiết. – Một lập luận rất mạnh mẽ chống lại quan điểm ở điểm 4b) là thực tế không có bất kỳ đề cập nào về "của lễ chuộc tội" trong toàn bộ sách Sáng thế ký. Ngay cả sách Gióp – một trong những sách cổ xưa nhất của Cựu Ước – cũng chỉ đề cập đến các của lễ thiêu (Gióp 1:5; 42:8). W. Kelly viết: “Rõ ràng không có lý do gì để cho rằng lẽ thật về của lễ chuộc tội đã được hiểu vào thời điểm đó. Chỉ thông qua Luật pháp, con người mới nhận thức được về tội lỗi; và theo Kinh Thánh, trước khi có Luật pháp thì không có sự phân biệt các loại của lễ như vậy” (trong tác phẩm *Lectures Introductory*... tuy nhiên, trong một bài viết sau đó, ông lại đưa ra quan điểm khác). Vì của lễ thiêu cũng được trình bày như hình thức dâng tế lễ cao nhất trong sách Lê-vi Ký chương 1, nên cũng hợp lý khi cho rằng Đức Chúa Trời muốn trình bày cho chúng ta ngay trong cuốn sách đầu tiên loại của lễ thể hiện trọn vẹn nhất ý muốn của Ngài.
Sự tương đồng gần như nguyên văn giữa câu cuối cùng này với câu 3:16 cho thấy nó đề cập đến mối quan hệ giữa Ca-in (người con trưởng, ở vị thế cao hơn) và A-bên (người em, ở vị thế thấp hơn) (điểm 5a), chứ không phải – như điểm 5b) đã nêu – là nói về sự ham muốn của tội lỗi và quyền cai trị của Ca-in đối với nó. Từ *teschuqa* (תְּשׁוּקָה) trong tiếng Hê-bơ-rơ, có nghĩa là 'sự ham muốn', chỉ xuất hiện ba lần trong...
Trong Cựu Ước—cụ thể là tại Sáng-thế Ký 3:16 và Nhã-ca 7:11—thuật ngữ này ám chỉ tình cảm giữa con người với nhau, chứ không phải là một ham muốn đầy tham lam hay bạo lực. Ngược lại, Tân Ước đề cập đến quyền thống trị của tội lỗi đối với nhân loại chứ không phải quyền thống trị của con người đối với tội lỗi; thay vào đó, Kinh Thánh chỉ cho thấy rằng người tin nhận Đấng Christ được giải phóng khỏi quyền lực và sự thống trị của tội lỗi. Vậy, liệu một lẽ thật chỉ được mặc khải nơi Đấng Christ lại có thể được diễn đạt bằng một cách thức đặc biệt như vậy—một cách diễn đạt mà ta không hề thấy trong Tân Ước—hay sao? Tôi rất nghi ngờ điều đó.